Mất ngủ, có nên dùng thuốc?

Tôi năm nay 45 tuổi, tôi rất khó ngủ và ngủ hay chập chờn chứ không say. Gần đây cứ khoảng 22h đi ngủ thì chỉ 2-3h sáng đã thức giấc. Xin hỏi bác sĩ tôi bị bệnh gì? Ở tuổi tôi ngủ mỗi ngày bao nhiêu là đủ? Có nên dùng thuốc ngủ không?

Nguyễn Thanh Nhạn (nhantg12@gmail.com)

Có rất nhiều loại bệnh làm ảnh hưởng đến giấc ngủ, có khi là bệnh thực thể nhưng cũng có khi do công việc quá căng thẳng, stress, suy nhược thần kinh... nhưng hay gặp nhất là các bệnh về xương khớp, tim mạch và hô hấp. Chẳng hạn đau nhức xương khớp (viêm đa khớp dạng thấp, thoái hóa khớp, bệnh gút...); do bệnh về tim mạch (bệnh tăng huyết áp, thiếu máu cơ tim...) làm khó chịu, thổn thức, lo lắng làm ảnh hưởng rất nhiều đến giấc ngủ; bệnh về đường hô hấp (bệnh giãn phế quản, hen phế quản...) thường gây ho nhiều về đêm nên gây mất ngủ. Ngoài ra, các bệnh về tiêu hóa, tiết niệu cũng gây mất ngủ. Tùy nguyên nhân mà có các cách khắc phục... Trong thư chị không nói rõ ngoài mất ngủ có kèm theo biểu hiện gì khác như ăn uống thế nào, biểu hiện của kinh nguyệt có đều không, vì phụ nữ tuổi từ 45 dễ có những biểu hiện rối loạn tiền kinh nguyệt cũng gây hồi hộp, bốc hỏa, mất ngủ...

Tuy nhiên, trước khi nghĩ đến việc dùng thuốc, hãy sắp xếp lại thời gian biểu hợp lý, không nên làm việc quá căng thẳng trước khi ngủ; hằng ngày dành thời gian để tập luyện thể dục như đi bộ, tập yoga, thiền cũng giúp ích rất nhiều cho người mất ngủ. Ngoài ra có thể dùng một số thảo dược giúp ngủ ngon như nước tâm sen, chè sen - long nhãn, canh lá dâu non hay hoa thiên lý lá vông... Tránh uống trà, cà phê trước khi đi ngủ. Phòng ngủ cần mát mẻ, ánh sáng phù hợp. Nếu các giải pháp trên vẫn không cải thiện thì chị cần được khám và điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa tâm thần kinh.

BS.Trần Kim Anh

Thiết bị cảnh báo nguy cơ trượt ngã cho người cao tuổi

Người cao tuổi nếu sơ ý bị trượt ngã sẽ rất khó bình phục, trong trường hợp nghiêm trọng có thể để lại những di chứng nặng nề, thậm chí dẫn đến tử vong. Để hạn chế tình trạng này, các nhà khoa học đã phát minh ra thiết bị thông minh có tên FallShip, bao gồm một ứng dụng cài trên Android, một ứng dụng tùy chỉnh giúp phát đi tín hiệu liên lạc sớm với dịch vụ khẩn cấp hoặc các cơ sở y tế trong trường hợp người cao tuổi bị té ngã và một dây đai thắt lưng. Sử dụng gia tốc kế, con quay hồi chuyển của thiết bị, ứng dụng có thể cung cấp các thông tin như sự cân bằng của cơ thể, sức mạnh của cơ bắp... từ đó tính được tỷ lệ % cảnh báo nguy cơ ngã của người bệnh tại thời điểm sử dụng FallShip. Đồng thời các bác sĩ cũng nhập thông tin về độ tuổi, giới tính, hồ sơ bệnh án của người bệnh để theo dõi lâu dài và hữu ích cho việc điều trị.

Tuấn Minh

((Theo NA, 1/2018))

Vì sao trời lạnh hay bị đau rát họng?

Hoàng Thị Loan (hoangthiloan...@gmail.com)

Bạn hay bị đau rát họng, có khi còn bị ho, khạc có đờm, sổ mũi, hay gặp khi trời lạnh hoặc thay đổi thời tiết có thể do các bệnh: viêm mũi xoang dị ứng theo mùa, theo thời tiết lạnh, khiến dịch viêm chảy xuống họng, gây viêm họng mạn tính; do viêm amidan mạn tính: gây đau rát, vướng trong họng, ho nhất là khi trời lạnh; do trào ngược dịch vị dạ dày thực quản, sẽ gây viêm họng do axít từ dạ dày trào ngược lên thực quản, lên họng. Viêm họng mạn tính do hít phải khói thuốc lá, thuốc lào. Do môi trường sống có những yếu tố gây ô nhiễm như khói, bụi, mùi lạ...

Mỗi bệnh lại cần có phương pháp điều trị và sử dụng thuốc khác nhau.

Vì vậy, bạn cần đến khám ở chuyên khoa tai-mũi-họng để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Để phòng bệnh, bạn cần chú ý giữ ấm mũi họng, cổ và ngực khi trời lạnh hoặc thay đổi thời tiết. Bạn nên thường xuyên đeo khẩu trang khi ra đường để tránh hít phải khói bụi, vi khuẩn. Bạn cũng cần ăn uống đầy đủ và thể dục hàng ngày để tăng cường sức đề kháng của cơ thể.

BS. Nguyễn Minh Hạnh

Quảng Trị: Phẫu thuật thành công bít dò động mạch cảnh xoang hang

Ngày 1/2/2018, Đơn nguyên Tim mạch can thiệp của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã tiến hành hai ca phẫu thuật bít dò động mạch cảnh xoang hang trái bằng phương pháp chụp mạch máu kỹ thuật số hóa xóa nền (DSA) đối với hai người bệnh là phụ nữ trên 60 tuổi cùng ở thành phố Đông Hà đều bị dò động mạch cảnh xoang hang trái với sự hỗ trợ của bác sỹ chuyên khoa của Đại học Y- dược thành phố Hồ Chí Minh.

Trường hợp đầu tiên là bà Hoàng Thị H. , 63 tuổi , vào viện với các triệu chứng đau đầu dai dẳng, ù tai, mờ mắt và người bệnh 61 tuổi là bà Trần Thị D. có tiền sử đau nửa đầu bên trái kéo dài được điều trị nhiều đợt những chưa cải thiện, lần này vào viện vì đau nửa đầu bên trái nhiều, mắt trái xung huyết và đau nhức.

Kết quả chẩn đoán hình ảnh bằng chụp CT-Scanner và chụp DSA mạch máu não cho thấy bà H. và bà D. đều mắc chứng bệnh khá hiếm gặp thuộc dạng khó nhất trong nhóm bệnh lý mạch máu não là dò động mạch cảnh xoang hang trái / tăng huyết áp.

Các bác sỹ củaBệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị thực hiện phẫu thuật bít dò động mạch cảnh xoang hang trái (Ảnh: Bội Nhiên)

Sau can thiệp, cả hai người bệnh đều được chụp kiểm tra cho thấy xoang hang trái đã tắc, các coil cố định trong xoang và không thấy trào ngược hố sau. Đồng thời, việc thông nối từ tĩnh mạch vào nội sọ đã đưa dẫn lưu tĩnh mạch trong não của người bệnh trở về tốt, giúp người bệnh sớm ổn định và phục hồi sức khỏe.

Nguyễn Bội Nhiên

Ứng dụng kính thực tế ảo trong phẫu thuật

Nhưng các chuyên gia đã cải thiện và sử dụng công nghệ này để ứng dụng vào nhiều lĩnh vực đặc biệt trong y học như một “trợ lý” để thực hiện các ca phẫu thuật cột sống, phẫu thuật chi dưới hoặc tạo ra hình ảnh không gian đa chiều để các học viên có góc nhìn thuận lợi như bác sĩ chính đang thực hiện phẫu thuật.

Ứng dụng trong phẫu thuật cột sống

Công ty phần mềm thực tế tăng cường Scopis đã giới thiệu một nền tảng mới cho kính thực tế ảo Hololens, để thiết bị này hỗ trợ trong phẫu thuật cột sống. Scopis gọi nền tảng này là Holographic Navigation Platform giúp tạo ra những nội dung dạng thực tế hỗn hợp từ người bệnh thông qua HoloLens trong suốt quá trình phẫu thuật. Theo các chuyên gia, phẫu thuật cột sống là loại hình phẫu thuật phức tạp và yêu cầu cẩn thận trong mọi chi tiết, đó là lý do cần phải có hình ảnh 3D cột sống của bệnh nhân để các bác sẽ hình dung. Tuy nhiên, việc chụp hình ảnh dưới dạng không gian 3 chiều rất khó và tốn kém. Chiếc kính thực tế ảo HoloLens cho phép các bác sĩ thực hiện các thao tác với chi phí rẻ hơn rất nhiều và mang lại công dụng cao. Công nghệ này đang được hoàn thiện và nâng cao độ chính xác với công nghệ định vị 3D của Scopis có thể giúp các bác sĩ giảm thời gian phẫu thuật, hạn chế tiếp xúc với bức xạ đi kèm với phương pháp soi chiếu hiện tại. Tác dụng này vô cùng hữu ích để bác sĩ tương tác gần hơn với bệnh nhân nhằm xác định vị trí tối ưu để đặt đinh vít trong quá trình phẫu thuật.

Kính thực tế ảo HoloLens của Microsoft.

GS. Christian Woiciechowsky, Trưởng khoa Phẫu thuật tủy sống tại Bệnh viện Vivantes Humboldt, Berlin, Đức cho biết: “Thiết bị này giúp cuộc phẫu thuật cột sống hiệu quả, an toàn và chính xác hơn rất nhiều. Sự hỗ trợ của các công cụ thực tế ảo hỗn hợp vào phẫu thuật là một tiến bộ công nghệ đáng ghi nhận nhằm nâng cao tầm nhìn của các bác sĩ phẫu thuật và đem lại nhiều lợi ích cho người bệnh”.

Tạo không gian đa chiều trong phòng phẫu thuật

Kính thực tế ảo Microsoft HoloLens cũng giúp các học viên không phân biệt khoảng cách địa lý có thể tham gia trải nghiệm ca phẫu thuật giống như khi họ đang đứng ở vị trí bác sĩ thực hiện ca phẫu thuật. HoloLens cho phép hiển thị hình ảnh quét CT và tái tạo không gian 3D khu vực bác sĩ làm việc. Bởi thực tế, thông thường các sinh viên y khoa chỉ có thể đứng bên ngoài theo dõi quá trình thực hiện ca mổ khó có thể quan sát tỉ mỉ các động tác chi tiết của bác sĩ mổ chính. Việc này sẽ khiến sinh viên bỏ qua nhiều thao tác quan trọng giúp ca mổ thành công. Do đó, kính thực tế ảo HoloLens giúp các học viên có góc nhìn thuận lợi như của bác sĩ, chính nhờ thế họ sẽ tiếp thu bài tập tốt hơn. Theo BS. Nicolas Lonjon, chuyên gia thần kinh, hiện giảng dạy tại Bệnh viện Đại học Montpellier: “Đây là thiết bị hoàn hảo cho bất cứ cuộc phẫu thuật nào. Với tư cách là bác sĩ giảng dạy phẫu thuật, tôi có thể mang tới cho học viên các bài học trực quan ngay khi ca mổ đang thực hiện.

Ứng dụng trong phẫu thuật cột sống.

Ứng dụng trong phẫu thuật chi dưới

Mới đây, kính thực tế ảo HoloLens được các bác sĩ Anh ứng dụng trong thực hiện phẫu thuật chi dưới.

Các bệnh nhân được chụp CT để có được hình ảnh 3D của xương, mạch máu tại phần bị thương. Sau đó các bác sĩ sẽ đeo kính thực tế ảo HoloLens để thực hiện phẫu thuật. Kính HoloLens giúp các bác sĩ có thể nhìn “xuyên qua” da của người bệnh và thấy rõ từng chi tiết cụ thể. Điều này đặc biệt hữu ích trong các ca phẫu thuật cấy ghép vùng da, mô dưới được lấy từ các bộ phận khác của cơ thể để vá vào vết thương.

Trong thủ thuật này, các mạch máu dưới da cần phải được kết nối cẩn thận. Trước đây, mạch máu ở vết thương thường được xác định bằng máy quét siêu âm cầm tay. Nhưng với hình ảnh 3D do kính thực tế ảo HoloLens giúp các bác sĩ thực hiện chính xác, nhanh hơn. Chiếc kính này đặc biệt hữu ích ở các bộ phận cơ thể người phức tạp vì có thể căn chỉnh chính xác hình ảnh 3D với các điểm phức tạp như đầu gối, mắt cá nhân.

Huệ Minh

((Theo Newatlas, 2/2018))

Thuốc gì hỗ trợ sau cai rượu?

Mong bác sĩ tư vấn cho tôi, trong trường hợp của chồng tôi, có thể dùng thuốc gì để cải thiện sức khỏe sau cai rượu. Xin chân thành cảm ơn bác sĩ!

Nguyễn Thị Ngọc (Lâm Đồng)

Không rõ chồng bạn đã dùng thuốc điều trị cai rượu trong thời gian bao lâu, có gặp phản ứng phụ gì không và việc điều trị có thành công không? Vì đối với các trường hợp nghiện rượu và lạm dụng rượu, việc đầu tiên cần làm với các bệnh nhân này là phải cai rượu, nếu không cai rượu thì chả có thuốc nào giúp được họ. Sau khi cai rượu, hầu hết bệnh nhân đều thường có trầm cảm, biểu hiện mất ngủ, mệt mỏi, chán ăn, buồn, chán nản... Các triệu chứng này nhìn chung không tồn tại lâu và hiếm khi phải dùng thuốc chống trầm cảm. Vì vậy, trong giai đoạn này để giúp bệnh nhân vượt qua các triệu chứng khó chịu trên các bác sĩ có thể kê thêm một số thuốc hỗ trợ như vitamin B1, piracetam…

Bệnh nhân nghiện rượu do không được cung cấp và hấp thu đủ lượng vitamin B1 cần thiết nên sẽ có hiện tượng quên, yếu cơ, run. Người ta khuyên dùng vitamin B1 liều 100-200mg/ngày trong 6 tháng để giúp não và các dây thần kinh ngoại vi có điều kiện phục hồi. Bên cạnh đó, piracetam giúp não nhận đủ lượng ôxy cần thiết, giúp cải thiện trí nhớ vốn đã rất tồi tệ ở người nghiện rượu. Piracetam được khuyên dùng trong 6 tháng đến 1 năm hoặc lâu hơn nữa. Để việc dùng thuốc được an toàn và hiệu quả bạn nên đưa chồng đến tư vấn và chỉ định dùng thuốc ở bác sĩ điều trị nghiện rượu cho anh ấy để có những chỉ định cụ thể cho trường hợp của chồng chị. Chúc chị thành công!

PGS.TS. Bùi Quang Huy

(Chủ nhiệm Khoa Tâm thần Bệnh viện Quân y 103)

Mẹo đơn giản trị nấc

Nấc gây ra bởi sự co thắt của cơ hoành (cơ ngăn cách ngực với bụng). Những cơn co thắt này có thể do rối loạn dây thần kinh phế vị. Nấc không gây hại nhưng khiến bạn khó chịu. Phần lớn các trường hợp nấc không cần chăm sóc y tế. Tuy nhiên, nếu nấc kéo dài hơn 3 tiếng, đó là thể là do nguyên nhân đáng lo ngại và bạn cần đi khám bác sĩ. Dưới đây là những mẹo đơn giản và hiệu quả giúp bạn chữa nấc ngay lập tức.

1. Đường

Ngậm một thìa đường để kích thích dây thần kinh miệng bằng cảm giác ngọt. Đây là cách phổ biến và hiệu quả để ngừng nấc ngay lập tức.

2. Nín thở

Khi bị nấc đột ngột, hãy cố gắng nín thở lâu nhất có thể cho tới khi hết nấc.

3. Uống đồ chua

Bạn có thể chữa nấc bằng cách uống một chút giấm. Mùi vị của giấm chắc sẽ khiến vị giác của bạn khó chịu nhưng nó sẽ giúp ngừng nấc.

4. Dùng tăm bông

Dùng tăm bông cù vào vòm miệng. Vòm miệng là nơi hàm ếch cứng và mềm gặp nhau. Cách này có thể làm ngừng nấc.

5. Thổi vào túi giấy

Cách truyền thống này rất đơn giản và có hiệu quả cao. Áp miệng vào miệng túi giấy, thổi liên tục vào túi 10-15 lần

6. Đẩy lưỡi ra ngoài

Đẩy lưỡi ra ngoài sẽ kích thích dây thần kinh phế vị và làm giãn cơ co thắt.

7. Nhai hạt thì là

Cách này sẽ kích thích dây thần kinh phế vị, nguyên nhân gây ra những cơn nấc khó chịu. Nhai hạt thì là sẽ giúp bạn ngừng nấc.

8. Ấn huyệt

Một cơn nấc có thể được kiểm soát bằng cách ấn vào huyệt. Chỉ cần ấn nhẹ vào phần cuống họng, giữa hai xương đòn. Một huyệt khác có thể giúp chữa nấc là huyệt dưới xương đòn ở hai bên xương ức. Cách này sẽ ngăn chặn sự co đột ngột của cơ hoành.

9. Bơ đậu phộng

Cách này khá giống với ăn đường hoặc uống đồ chua. Một muỗng bơ đậu phộng sẽ làm co cơ hoành do kích thích dây thần kinh phế vị.

10. Ho hoặc hắt hơi

Ho hoặc hắt hơi sẽ làm co thắt cơ hoành, phá vỡ cơn nấc.

Các mẹo trên sẽ giúp bạn ngừng cơn nấc nhưng bạn có thể ngăn không cho nấc xảy ra bằng cách không ăn quá no, ăn từ từ, tránh thức ăn nhiều gia vị và không uống quá nhiều rượu bia.

BS Cẩm Tú/Univadis

(theo Boldsky)